Midyat’ın artık ulusal ölçekte önemli bir kültür turizmi destinasyonu haline geldiğini belirten Demirhan, “Sokaklarımız doluyor, tur otobüsleri geliyor, tarihi yapılarımız ziyaret ediliyor. Bunlar sevindirici gelişmeler. Fakat artık ikinci soruyu sormanın zamanı geldi: Midyat turizmden gerçekte ne kadar kazanıyor ve bu paranın ne kadarı Midyatlı esnafın kasasında kalıyor?” dedi.

Mardin genelinde turizmde ciddi bir büyüme yaşanıyor. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2025’te Mardin’in tarihinin en yoğun turizm yılını yaşadığını ve kasım itibarıyla 1 milyon geceleme hedefine ulaşıldığını açıklamıştı. Kentte bazı yoğun dönemlerde otel dolulukları yüzde 100’e ulaştı.  

ZİYARETÇİ SAYISINDAN SONRA “ZİYARETÇİ BAŞINA GELİRİ” KONUŞALIM

Midyat turizminin gerçek ekonomik başarısının ziyaretçi sayısının yanında ziyaretçinin ilçede bıraktığı ekonomik değer üzerinden ölçülmesi gerektiğini belirten Demirhan, kapsamlı bir yerel turizm ekonomisi çalışması yapılmasını önerdi.

Demirhan şunları söyledi: “Bir milyon kişinin gelip iki saat kaldığı bir turizm modeliyle daha az ziyaretçinin konakladığı, yemek yediği, alışveriş yaptığı ve yerel ürün satın aldığı model aynı ekonomik sonucu üretmez. Kaç kişinin geldiğini bilmek önemli ama artık ‘Bir ziyaretçi Midyat’ta ortalama ne kadar harcıyor?’ sorusunu da sormalıyız.”

GÜNÜBİRLİK TURİST MİDYAT’TA KAÇ SAAT KALIYOR?

Mardin’e yönelik turizm hareketliliğinde günübirlik ziyaretçilerin önemli ağırlığı bulunuyor. Mayıs 2026’da yayımlanan sektör verilerinde, Mardin’in önceki yıl ağırladığı yaklaşık 4 milyon ziyaretçinin yaklaşık 3 milyonunun günübirlik olduğu bildirildi. Aynı turizm hareketliliği Midyat’ta yeni konaklama yatırımlarını da beraberinde getirdi.  

Demirhan, “Midyat’a otobüs geliyor, ziyaretçi birkaç tarihi noktayı görüyor, fotoğrafını çekiyor ve başka bir yere hareket ediyor. Biz ziyaretçinin Midyat’ta geçirdiği ortalama süreyi artırabilirsek turizmin esnafa bıraktığı değer de artar. Hedefimiz yalnızca ‘Midyat’ı gördüm’ dedirtmek değil, ‘Midyat’ı yaşadım’ dedirtmek olmalıdır.” dedi.

TURİSTİN 100 LİRASININ KAÇ LİRASI MİDYAT’TA KALIYOR?

Turizm gelirinin ilçedeki dağılımının araştırılması gerektiğini belirten Demirhan, “yerel ekonomide kalan turizm geliri” göstergesinin oluşturulmasını önerdi.

Demirhan, “Bir turistin harcadığı her 100 liranın ne kadarı Midyat’ta kalıyor? Ne kadarı konaklamaya, ne kadarı yeme içmeye, ne kadarı telkâri ve hediyelik eşyaya, ne kadarı ulaşıma gidiyor? Bunun cevabını bilmiyorsak turizmin Midyat ekonomisine gerçek katkısını da tam olarak ölçemiyoruz.” ifadelerini kullandı.

TELKÂRİ USTASI TURİZM BÜYÜMESİNİ KASASINDA HİSSETMELİ

Midyat’ın en güçlü kültürel değerlerinden telkârinin turizm ekonomisinin merkezine yerleştirilmesi gerektiğini belirten Demirhan, yerel üreticinin ziyaretçiyle doğrudan buluşmasını sağlayacak modeller geliştirilmesini istedi.

İlçede Artuklu Telkari ve Gümüşçülük, Telkari Dünyası ve TELKARİ SARAYI gibi çok sayıda işletmenin faaliyet göstermesi, telkârinin hâlâ yaşayan bir yerel ticaret alanı olduğunu gösteriyor.

Demirhan, “Turist Midyat’a geldiğinde yalnızca telkâri ürünü satın almasın; ustanın atölyesine girsin, bu sanatın nasıl üretildiğini görsün, hikâyesini öğrensin. Böyle yaptığınızda sıradan alışverişi kültürel deneyime dönüştürürsünüz. Ürünün değeri de ustanın kazancı da artar.” dedi.

YENİ OTEL YATIRIMI BİZE BÜYÜYEN POTANSİYELİ GÖSTERİYOR

Midyat’ın turizm potansiyelinin özel sektör yatırımlarına da yansıdığını belirten Demirhan, Mayıs 2026’da ilçenin ilk uluslararası markalı otelinin faaliyete geçmesinin önemli bir gösterge olduğunu söyledi. Yaklaşık 500 milyon liralık yatırımla hayata geçirilen tesisin 103 oda kapasitesine sahip olduğu bildirildi.  

Demirhan, “Midyat’a yüz milyonlarca liralık turizm yatırımı geliyorsa bunun anlamı açıktır: İlçemizin geleceğinde turizme ciddi bir güven var. Biz de bu büyümeyi yerel istihdama, esnafın cirosuna, üreticiye ve gençlerimize dönüştürecek sistemi şimdiden kurmalıyız.” dedi.

OTEL DOLULUĞU KADAR ÇARŞININ DOLULUĞUNU DA ÖLÇELİM

Turizm performansının yalnızca konaklama tesislerinin doluluk oranlarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Demirhan, yerel ekonomiye yayılan etkinin de ölçülmesini istedi.

Demirhan, “Otel yüzde 100 dolu olabilir. Peki aynı gün çarşıdaki esnafın cirosu arttı mı? Restoranımız daha fazla müşteri gördü mü? Telkâri ustamız satış yaptı mı? Yerel üreticimizin ürünü turistin çantasına girdi mi? Turizmin başarısını otelin kapısında ölçüp bırakmayalım.” dedi.

TURİSTİ OTELDEN ÇIKARIP MİDYAT ESNAFIYLA BULUŞTURALIM

Konaklayan ziyaretçilerin tarihi çarşı, gastronomi işletmeleri ve yerel üreticilerle daha fazla buluşmasını sağlayacak rotalar oluşturulabileceğini belirten Demirhan, turizm ekonomisinin ilçeye yayılması gerektiğini söyledi.

Midyat’ta konaklama ve yeme-içme ekonomisinin dijital görünürlüğü de güçlü. Örneğin Kasrı Mezopotamya Otel ve MONS MASİUS HOTEL & CAFE TERAS gibi konaklama işletmelerinin yanı sıra Midyat Cihan Lokantası gibi yoğun kullanıcı değerlendirmesine sahip yeme-içme işletmeleri bulunuyor.

Demirhan, “Otele gelen misafire Midyat’ın yerel ekonomik haritasını verelim. Nerede telkâri ustası var, nerede yöresel yemek yenilir, hangi sokakta hangi zanaatkâr çalışıyor, hangi yerel ürün nereden alınabilir? Turisti birkaç işletmenin çevresinde değil bütün Midyat ekonomisinin içerisinde dolaştıralım.” dedi.

TURİZM GELİRİ BİRKAÇ SOKAĞA SIKIŞMAMALI

Turizm hareketliliğinin belirli bölgelerde yoğunlaşmasının ekonomik faydanın da aynı noktalarda toplanmasına neden olabileceğini belirten Demirhan, ziyaretçi rotalarının çeşitlendirilmesini önerdi.

Demirhan, “Bir sokakta binlerce turist yürürken birkaç yüz metre ilerideki esnaf turizm sezonunu hissetmiyorsa ekonomik dağılımda problem vardır. Yeni yaya rotaları, gastronomi durakları, zanaat atölyeleri ve kültürel noktalar oluşturarak ziyaretçiyi ilçeye yayabiliriz.” dedi.

MİDYAT’IN KÖYLERİ DE TURİZM EKONOMİSİNE KATILMALI

Turizmin yalnızca tarihi merkezde bırakılmaması gerektiğini ifade eden Demirhan, kırsal üretim, yöresel gastronomi ve geleneksel ürünlerin turizm zincirine dahil edilmesinin yeni gelir alanları oluşturabileceğini söyledi.

Demirhan, “Köyde üretilen üzüm, pekmez, baharat veya yerel ürün turistle buluşabiliyorsa turizm geliri merkezin dışına çıkar. Turist yalnızca taş konağı değil Midyat’ın üretim kültürünü de tanır. Bir ziyaretçinin harcamasını ilçenin mümkün olduğunca geniş kesimine dağıtmalıyız.” dedi.

TURİZM GENÇLERE KARİYER SUNMALI

Turizmde büyümenin gençler açısından nitelikli istihdama dönüşmesi gerektiğini belirten Demirhan; yabancı dil, gastronomi, turizm işletmeciliği, dijital tanıtım ve rehberlik alanlarında gençlere yönelik eğitim programları geliştirilmesini önerdi.

Demirhan, “Midyat turizmde büyürken gencimiz başka şehirde iş arıyorsa burada değerlendirmemiz gereken bir eksiklik vardır. Turizmin oluşturduğu yeni meslekleri gençlerimizle buluşturalım. Midyatlı genç yalnızca sezonluk çalışan değil, turizmin yöneticisi ve girişimcisi de olsun.” dedi.

“MİDYAT TURİZM EKONOMİSİ RAPORU” HER YIL AÇIKLANSIN

Demirhan, ilçenin turizmden elde ettiği ekonomik değerin ölçülebilmesi amacıyla kamu kurumları, meslek kuruluşları, turizmciler, esnaf ve akademisyenlerin katkısıyla yıllık bir “Midyat Turizm Ekonomisi Raporu” hazırlanmasını önerdi.

Raporda ziyaretçi ve geceleme sayısının yanı sıra ortalama kalış süresi, ziyaretçi başına tahmini harcama, yerel işletmelerde oluşan ekonomik hareketlilik, turizm istihdamı ve yerel ürün satışları gibi göstergelerin bulunabileceğini belirten Demirhan, “Rakamları ortaya koyarsak turizm politikasını da daha doğru kurarız.” dedi.

“TURİSTİN 100 LİRASI” ENDEKSİ OLUŞTURALIM

Demirhan, Midyat’a özgü daha yenilikçi bir ölçüm modeli de önererek turizm harcamasının yerel ekonomide nasıl dağıldığını gösteren yıllık bir endeks hazırlanabileceğini söyledi.

Demirhan, “Adını ‘Turistin 100 Lirası’ koyalım. Turistin Midyat’ta harcadığı varsayımsal 100 liranın ne kadarı yerel işletmede kalıyor, ne kadarı yerel üreticiye ulaşıyor, ne kadarı istihdama dönüşüyor görelim. Bir sonraki yıl hedefimiz bu yerel payı yükseltmek olsun. Böylece turizmi soyut rakamlardan çıkarıp esnafın kasasına kadar takip ederiz.” dedi.

DEMİRHAN: TURİZMİN BAŞARISI GELEN İNSAN DEĞİL, MİDYAT’TA KALAN DEĞERDİR

Midyat’ın turizmde büyümesini desteklediklerini vurgulayan Demirhan, sözlerini şöyle tamamladı:
“Midyat’ın daha fazla tanınmasını, daha fazla ziyaretçi ağırlamasını ve yeni yatırımlar almasını istiyoruz. Ancak turizmin gerçek başarısı otobüsten kaç kişinin indiğiyle sınırlı değildir. O ziyaretçinin burada kaç saat kaldığına, kaç gece konakladığına, esnaftan ne aldığına, telkâri ustasına ne bıraktığına, restoranımıza, üreticimize ve gencimizin istihdamına ne kadar katkı sunduğuna bakmalıyız. Midyat’a gelen insan sayısını zaten konuşuyoruz; şimdi Midyat’ta kalan ekonomik değeri konuşalım. Midyat turizmden ne kadar kazanıyor, esnafa ne kadarı kalıyor? Bu sorunun cevabını rakamlarla ortaya koymanın zamanı geldi.”